To jest archiwalna wersja Portalu Urzędu Miasta Kędzierzyn-Koźle, nieaktualizowana od 31.03.2016 r.
Aktualny Portal Urzędu Miasta Kędzierzyn-Koźle znajduje się pod adresem http://www.kedzierzynkozle.pl
2010-06-02
Administrator systemu

prof. dr hab. Karol Jonca

Karol Jonca urodził się 13 września 1930 roku w Sławięcicach. Od 1939 roku mieszkał w Koźlu–Porcie. Naukę w szkole podstawowej rozpoczął w 1937 roku w Sławięcicach, a kontynuował w Koźlu-Porcie, Kłodnicy i Koźlu. Po przejściu frontu radziecko-niemieckiego w 1945 roku pracował przymusowo, pod radzieckim nadzorem, w charakterze pomocnika maszynisty, w Fabryce Papieru w Koźlu-Porcie. Latem 1945 roku rozpoczął naukę w Państwowym Liceum Ogólnokształcącym w Koźlu, gdzie po pięciu latach zdał maturę. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego, na którym w 1954 roku uzyskał stopień magistra prawa.

Zainteresowania naukowo-badawcze prof. Karola Joncy koncentrowały się wokół: historii doktryn politycznych i prawnych doby nowożytnej, filozofii prawa, historii państwa i prawa, dziejów społeczno-gospodarczych, dziejów nurtów faszystowskich oraz historii myśli wojskowych. Jeszcze w toku studiów prawniczych Karol Jonca został przyjęty do zespołu badawczego prof. Seweryna Wysłoucha i opublikował w 1952 r. pierwszą rozprawkę pod tytułem „Komasacja gruntów w Starym Koźlu 1861-1878”.

Kolejno uzyskiwał: w 1958 r. stopień doktora nauk humanistycznych, w 1964 r., stopień doktora habilitowanego nauk prawnych, w 1964 r. docenta, w 1971 r., profesora nadzwyczajnego nauk prawnych, a w 1981 r. tytuł profesora zwyczajnego nauk prawnych. Był kierownikiem Katedry Doktryn Politycznych i Prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. W okresie 1966-1972 prof. dr hab. Karol Jonca był prodziekanem, a w latach 1972-1974 dziekanem tego wydziału.

W latach 1969-1976 był zastępcą redaktora naczelnego, a następnie przez dziesięć lat redaktorem naczelnym „Studiów Śląskich” w Opolu. Był także redaktorem naczelnym „Studiów nad Faszyzmem i Zbrodniami Hitlerowskimi”. W 1989 r. został członkiem założycielem „Fundacji Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego” oraz Towarzystwa im. Edyty Stein. Od 1991 do 1993 roku współorganizował założenie Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą, a następnie wykładał na tejże uczelni. W 1995 r. został korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności. Był członkiem kilku towarzystw naukowych i instytutów, m.in.: Instytutu Śląskiego w Opolu, Instytutu Zachodniego w Poznaniu, Polsko-Niemieckiej Komisji Podręcznikowej UNESCO, francuskiej organizacji „Nuit et Brouillard” oraz członkiem kilku rad naukowych, w tym Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich (1963-1999).

Z zakresu problematyki śląskiej opublikował wiele studiów dotyczących między innymi Ziemi Kozielskiej takich jak, „Zarys dziejów gospodarczych i społecznych miasta Koźla” (1963) czy „Dzieje społeczno-gospodarcze Sławięcic” (1974). Ostatnią publikacją dotyczącą Ziemi Kozielskiej była „Wielka Armia Napoleona w kampanii 1807 r. pod Koźlem”, wydana początkowo w pierwszym tomie Szkiców Kędzierzyńsko-Kozielskich, potem zaś jako samodzielna publikacja. Na liczne prośby mieszkańców miasta i sympatyków epoki napoleońskiej, książka wznawiana była kilkakrotnie, w tym przy okazji obchodów 200 rocznicy oblężenia Twierdzy Koźle (2007), w języku polskim i niemieckim. Zostało także opublikowane jej streszczenie w językach francuskim i angielskim.

Prof. dr hab. Karol Jonca opublikował prawie 400 rozpraw naukowych, studiów, monografii i wydawnictw źródłowych, nie licząc artykułów i recenzji w prasie, itp., w języku polskim, a także niemieckim, angielskim, hebrajskim, francuskim, białoruskim, rosyjskim, norweskim, czeskim oraz węgierskim. Poza Polską uczestniczył w licznych konferencjach naukowych, wygłaszał wykłady w Hamburgu, Saarbrucken, Berlinie, Frankfurcie nad Odrą, Moskwie, Mińsku, Budapeszcie, Paryżu, St. Die, St. Nazaire (Francja), Norymberdze, Bergen (Norwegia), Amsterdamie, Jerozolimie, Montrealu i San Antonio. Profesor Jonca swoją pracą naukową poszerzył wiedzę o historii Ziemi Kozielskiej, a swoimi bliskimi kontaktami z mieszkańcami Kędzierzyna-Koźla dowiódł ciągle trwałych związków z rodzinną miejscowością. Dorobek naukowy prof. Karola Joncy lokuje Go w gronie najwybitniejszych ludzi Ziemi Kozielskiej na przestrzeni jej dziejów.

Prof. dr hab. Karol Jonca zmarł 13 stycznia 2008 roku we Wrocławiu. Jego pogrzeb odbył się 19 stycznia na tamtejszym cmentarzu przy ulicy Bardzkiej. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyła liczna grupa mieszkańców Kędzierzyna-Koźla, w tym Jego dawni koledzy ze szkolnej ławki i nauczyciele z I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Kędzierzynie-Koźlu.